تاريخ : ۱۳٩٢/٩/۳٠ | ۱٢:٠٧ ‎ق.ظ | نویسنده :

عنوان مقاله:

حکومت جهانی در تصور ژئوپلیتیک ایران باستان

نگارندگان:

دکتر مراد کاویانی راد- استادیار جغرافیای سیاسی دانشگاه خوارزمی تهران

دکتر مرتضی تهامی- استادیار تاریخ دانشگاه خوارزمی تهران

 

 

شرح مختصر مقاله:

درک پویایی قدرت، مستلزم آگاهی از تعاملات و دگرگونی های فضایی است. تصور ژئوپلیتیک به عنوان یکی از ابعاد ادراک محیطی، برآیند برداشتی است که افراد و واحدهای سیاسی-فضایی از جهان زیست خود دارند، برداشتی که نقش مهمی در تولید واقعیت های فضایی-سیاسی داشته است. تاریخ ایران باستان آمیزه ای از اسطوره و تاریخ است. نمود فضایی تصور ژئوپلیتیک این دوره از تاریخ کشورمان در شکل حکومت با مقیاس و کارکرد جهانی نمود یافته است که کانون این حکومت، ایران ویج، سرزمینی فرهمند و مقدس است.

 

لینک دانلود مقاله:

http://www.4shared.com/office/FXrvEO3ece/______.html



ارائه ی این مبحث علمی توسط:

دکتر محمدرضا حافظ نیا(استاد تمام جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک دانشگاه تربیت مدرس)

تاریخ سیاسی پس از انقلاب اسلامی نشان داده است که چرخه ی قدرت در ایران در حدود 6 تا 8 سال است. یعنی هر جریان سیاسی که از طریق انتخابات ریاست جمهوری و یا مجلس شورای اسلامی قدرت سیاسی و تسلط بر ارکان قدرت را در ایران به دست گرفته است بعد از شش تا هشت سال به هر دلیلی، نظیر محدودیت قانونی و یا کاهش و یا سقوط مقبولیت عمومی جای خود را به جریان سیاسی دیگری که عمدتا جزو رقبای قدرت حاکم بوده سپرده است.

در شکل رسمی و قانونی، زمانی که یک رییس جمهور 4 سال کنترل دولت را در دست دارد، شبکه ای از روابط قدرت و وفاداری ها را در ساختار حکومت ایجاد می کند. این شبکه روابط قدرت که متضمن شبکه وفاداری هاست، رییس جمهور را تشویق و امیدوار به ادامه ریاست جمهوری و پیروزی در انتخابات بعدی برای 4 سال دیگر می کند. تا این مرحله هنوز مقبولیت و یا مشروعیت جریان سیاسی حاکم سقوط نمی کند. بنابراین در انتخابات بعدی یعنی دوره ی دوم نیز رای لازم را برای پیروزی بر رقبا از مردم کسب می کند و کنترل دولت را بدست می گیرد.

ولی از اواسط دوره ی دوم ریاست جمهوری(پس از شش سال) مقبولیت و یا مشروعیت جریان سیاسی حاکم در بین مردم به تدریج شروع به کاهش و سقوط می نماید. بدلایل فرضی مختلف نظیر: ناتوانی در اداره امور کشور و ناامیدی شهروندان از کفایت دولت و جریان حاکم در انجام وظایف خود، خطای سیاسی، بروز عوامل و شرایط ناخواسته، کاهش سطح وفاداری های اطرافیان معتدل تر و حساب گر که مطمئنند رییس جمهور به دلیل محدودیت قانونی در قدرت نخواهد ماند، جریان گرایی و توجه به منافع نیروهای وفادار و جریان سیاسی وابسته در برابر منافع عمومی ملت، و عدم توجه به منافع، اولویت ها و مصالح ملت و کشور در تخصیص منابع و امکانات ملی.

شبکه ی وفاداری های ایجاد شده، رییس جمهور را در قدرت حفظ می کند. رییس جمهور و شبکه ی اطراف او، رسانه ها و مراکز قدرت سیاسی، اقتصادی، مالی، فرهنگی و غیره را در اختیار دارد(توضیح: رسانه ها عمدتا ماهیت سیاسی دارند و اهداف بازیگران سیاسی اعم از رسمی و غیر رسمی را برای شکل دادن به افکار عمومی در راستای منویات آن ها دنبال می کنند). گاهی اوقات این شبکه ی قدرت در طول هشت 8 سال مستحکم شده و حامیان رییس جمهور طالب آنند تا او به ریاست جمهوری خود بیش از دو دوره ادامه دهد و در قدرت بماند. اگر منع قانونی نبود، شاید حضور یک رییس جمهور در پست خود ابدی و مادام العمر باشد.

(توضیح: پایداری قدرت بستگی به طول عمر بقای قدرت دارد. هرچقدر طول عمر قدرت بیشتر باشد، شبکه وفاداران پشتیبان قدرت گسترده تر و قوی تر می شود، و پایداری خود قدرت افزایش یافته و قدرت قطبی می شود. که خودش عامل تداوم بقای خودش می شود).

با توجه به محدودیت قانونی 8 ساله، رییس جمهور و شبکه ی سیاسی وابسته به او که تصور می کنند همچنان از مقبولیت نزد شهروندان برخوردارند با معرفی و وارد میدان کردن یکی از چهره های سیاسی همفکر و موثر در شبکه قدرت وابسته به خود در انتخابات ریاست جمهوری آینده و پیش رو، سعی بر بقای در قدرت و فرمانروایی خود بر شهروندان را دارند. غافل از اینکه در اثر سوء و یا ضعف مدیریت و عملکرد او و شبکه ی سیاسی وابسته، و نیز حساسیت شهروندان نسبت به احتمال رجحان منافع وفاداران حزبی بر منافع ملت، از اواسط دوره ی دوم ریاست جمهوری(حدود 6 سال کنترل قدرت) مقبولیت و مشروعیت سیاسی و صلاحیت کارکردی رییس جمهوری و جریان سیاسی مربوطه نزد شهروندان بتدریج سقوط می کند و شهروندان اقبالی نسبت به انتخاب مجدد آنان ندارند و از اینرو در انتخابات بعدی مردم به فرد دیگری و عمدتا از جریان سیاسی رقیب رای می دهند. این در حالی است که شبکه ی وفادار به جریان شکست خورده با بهره گیری از رسانه ها و سایر نهادهای قدرتمدار تولید شده در دوره حاکمیت، سعی می کند شکست خود را انکار نموده خود را دارای مقبولیت در جامعه نشان دهد. البته این امر دور از انتظار نیست و از طبیعت و سرشت فرآیند منازعه سیاسی برای سلطه بر ارکان قدرت جامعه ناشی می شود.

(توضیح: در وفاداری های حزبی معمولا منافع شخصی و گروهی ارجحیت دارد. در وفاداری های صنفی، منافع صنف موضوعیت دارد. در وفاداری های ملی و منطقه ای به ترتیب منافع ملی و منافع منطقه ای مورد توجه است. البته گاهی اوقات ممکن است در وفاداری های حزبی و صنفی، منافع ملی نیز در اولویت قرار گیرد).

برداشت و فهمی از صورت و سیرت دولت ها پس از انقلاب اسلامی

تاریخ تحولات سیاسی بعد از انقلاب اسلامی نشان داده که هر دولتی با عملکرد خود شخصیت سیاسی و هویت کارکردی دولت بعدی را شکل داده و آن را تولید نموده است.

  •  انقباض اقتصادی ایجاد شده در دولت آقای میرحسین موسوی عمدتا متاثر از شرایط جنگ، انبساط اقتصادی دولت آقای هاشمی رفسنجانی را در پی داشت.
  • انبساط اقتصادی و بی توجهی به انبساط سیاسی در دولت آقای هاشمی رفسنجانی، انبساط سیاسی دولت آقای خاتمی را در پی داشت.
  • تک سو نگری توسعه ای یعنی انبساط اقتصادی دولت آقای هاشمی رفسنجانی و انبساط سیاسی دولت آقای خاتمی منجر به تولد یک جامعه طبقاتی، و غفلت از فقرا و مستمندان در ایران شد. این دولت ها عمدتا مطلوب طبقه ی رانتیر و اشراف اقتصادی و اجتماعی نو ظهور بودند. خروجی این تفکر و اقدامات این دولت ها، تفکر"مردمی از جنس مردم" را در پی داشت که منجر به پیروزی آقای احمدی نژاد در انتخابات ریاست جمهوری در سال 1384 شد.
  • در دولت آقای احمدی نژاد، انقباض سیاسی و بحران اقتصادی ایجاد شد. احساس بی عدالتی اجتماعی و تضاد طبقاتی همچنان وجود داشت. در این دولت سیاست خارجی نامتناسب در پیش گرفته شد. فشار خارجی بر کشور افزایش یافت. اقتصاد کشور شدیدا بحرانی شد و فشار بر مردم سنگین و غیرقابل تحمل گردید و سیاست خارجی دولت آقای احمدی نژاد مسئول نابسامانی های کشور تشخیص داده شد. خروجی این وضع در جامعه ایران، ظهور آرمان تعادل سیاسی در بعد داخلی و تنش زدایی و تعامل با سیستم بین المللی و حتی دنیای غرب در بعد خارجی بود، که به پیروزی دولت آقای روحانی انجامید. راه برون رفت از بحران در ایران تعدیل و اصلاح سیاست خارجی کشور بویژه در رابطه با غرب و سیاست اتمی ایران شناخته شد. انتظارات اجتماعی از دولت آقای روحانی برای حل مسئله سیاست خارجی پس از انتخاب شدن افزایش یافت. از اینرو حرکت موثر آقای روحانی در سفر به نیویورک و شرکت و سخنرانی در مجمع عمومی سازمان ملل متحد و ارتباط تلفنی با رییس جمهوری آمریکا پس از 34 سال قطع ارتباط مقامات دو کشور، در رسانه ها و فضای مجازی و شبکه های اجتماعی فصلی نو در حل مسائل کشور تلقی گردید. آقای ظریف نیز به عنوان وزیر امور خارجه دولت، در آن موقع در کسوت یک قهرمان ملی با پرطرفدار ترین صفحه فیس بوکش ظاهر گردید.
  • حال باید منتظر آینده بود و دید که دولت آقای روحانی با سیاست ها و کارکرد هایش چه ماهیتی از خود را به نمایش خواهد گذاشت و چه نوع دولتی را برای بعد از دوره حاکمیت خود شالوده ریزی خواهد کرد.


تاريخ : ۱۳٩٢/٩/٢٠ | ٩:٢۱ ‎ب.ظ | نویسنده :

ارائه ی این مبحث علمی توسط:

دکتر محمدرضا حافظ نیا(استاد تمام جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک دانشگاه تربیت مدرس)

بر اساس طبیعت ژئوپلیتیک ایران طی دو قرن اخیر، که از موقعیت حائل برخوردار بوده و هست(گرفتار شدن بین دو سازه قدرت جهانی)، سیاست خارجی ایران ناگزیر از تعامل  موثر و فعال با سازه های قدرت پیرامونی خود می باشد. به این معنا که نمی تواند تنها به یک قدرت مرتبط باشد و باید با تمام سازه های قدرت پیرامونی خود تعامل موثر و فعال داشته باشد، و سیاست خارجی تعاملی بی طرفانه، مثبت، موثر و فعالی را در پیش بگیرد. سیاست فعال به این معنی است که عمل کننده و تاثیر گذار باشد، نه منفعل و تاثیر پذیر. در همین راستا آحاد ملت ایران باید آگاهی ژئوپلیتیکی نسبت به موقعیت کشورشان پیدا کنند و سیاست مداران ایرانی پیگیر چنین سیاستی نیز باید افرادی هوشمند و زیرک و برخوردار از دانش و بینش ژئوپلیتیکی باشند.

اگر در سیاست خارجی ایران منفعل عمل شود و در مقابل دو قدرت پیرامونی، سیاست انفعالی در پیش گرفته شود، داخل کشور عرصه کشمکش نیروهای نیابتی آن ها می شود و کشور دچار بحران و تفرقه شده و درگیری سیاسی داخلی ایجاد می شود (مانند لبنان و افغانستان). لذا دیپلماسی هوشمند لازم است. باید از راه مذاکره مستقیم مسائل را حل کرد. نباید از مذاکره ترسید بلکه باید از آن استقبال کرد.

بنابراین وضعیت ژئوپلیتیک حائل ایران اقتضا می کند که اساس سیاست خارجی کشور بر تعامل موثر، فعال و بی طرفانه باشد. به زبان ساده باید در مقابل قدرت های رقیب پیرامون ایران(سازه های شرق و غرب)، عدالت در روابط رعایت شود. وقتی که گرایش سیاست خارجی بی طرفانه، فعال و موثر باشد، مدیریت سیاسی و دیپلماسی هوشمندانه ایران می تواند فرآیندها را مدیریت نموده، نحوه تعامل و حضور و فعالیت آن ها را مشخص و کنترل نماید و از تبدیل شدن منافع ملی ایران به موضوع رقابت بین قدرت های پیرامونی آن پیشگیری کند.

وقتی سیاست خارجی به سمت یک طرف از قدرت های پیرامونی باشد، آن قدرت در امور کشور ورود پیدا می کند و طرف مقابل در صدد اقدامات تلافی جویانه بر می آید و منافع ملی و استقلال کشور آسیب پذیر می شود.

 



تاريخ : ۱۳٩٢/٩/۱٢ | ۳:۳٠ ‎ب.ظ | نویسنده :

عنوان مقاله:

تاثیر توریسم مذهبی بر معماری فضا؛ مطالعه موردی شهرری

نگارنده:

سعید صادقلو - دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی دانشگاه تربیت مدرس

 

 

شرح مختصر مقاله:

شهرری یکی از مناطق جنوبی شهر تهران و قطب توسعه توریسم مذهبی استان تهران به شمار می آید. این شهر دارای آثار تاریخی بسیاری می باشد، امّا بیش از آن که به دلیل آثار تاریخی و باستانی مشهور باشد، به عنوان یک شهر مذهبی شناخته می شود. مقاله حاضر در پی بررسی این موضوع است که توریسم مذهبی چه اثراتی بر فضای جغرافیایی شهرری گذاشته است.فضای جغرافیایی شهرری به طور پیوسته تحت تاثیر  مستقیم و غیر مستقیم توریسم مذهبی قرار داشته است و خیابان ها و بزرگراه ها ، نماد های مسکونی اطراف ، مراکز خرید و حتی نوع درختان موجود متاثر از این شاخه از توریسم بوده اند.

لینک دانلود مستقیم مقاله:

 http://www.uploadmb.com/dw.php?id=1400909240

 



  • سبزک
  • ای‌جکس