جغرافیای انتخابات ، رویکردی جغرافیایی به مقوله دموکراسی و انتخابات است که در آن الگوهای رفتار سیاسی شهروندان که برخاسته از تنوع نگرش و مطالبات آنها از ساختارهای اقتصادی ، فرهنگی و حقوقی حاکم است به صورت نقشه در می آید و بررسی می شود . برخی از پژوهشگران ، جغرافیای انتخابات را زیر مجموعه علوم  اجتماعی دانسته اند ، برخی نیز مدعی اند جغرافیای انتخابات  صرفا تنوع در تصمیم و  تنوع در رای دهندگان در گستره یک ناحیه است . گروهی نیز تبیین می کنند که جغرافیای انتخابات بررسی تفاوت های فضایی در رفتار سیاسی یا بررسی جغرافیایی انتخابات است . از جغرافیای انتخابات تعاریف متفاوتی شده است که به نظر می رسد این تعاریف متعدد به دلیل رویکردهای نا همسان  کشور های مختلف  به مقوله انتخابات است . با وجود این ، از زمانی که آندره زیگفرید فرانسوی (1913) پدر جغرافیای انتخابات این رشته را طرح کرد  ، جغرافیای انتخابات در قلمرو علوم سیاسی وعلوم جغرافیایی  با چالش رو به رو بوده است . به این مفهوم هرکدام از صاحب نظران دو رشته بنا به برخی دلایل این رشته را متعلق به قلمرو علوم خود دانسته و به پژوهش ومطالعه درباره آن پرداخته اند . بی گمان ، نوع نگرش علوم سیاسی ،جامعه شناسی و جغرافیا به جستار انتخابات متفاوت است . هرچند پیوستگی های بسیاری نیز دارند.

بسیاری از الگوها در علوم سیاسی و جامعه شناسی سیاسی عمدتا به مبحث <<کیستی >>افراد در فرآیند انتخابات توجه می کنند ، جغرافی دانان انتخابات افزون بر مقوله کیستی برای <<کجایی>> زندگی و زیست فرد نیز اهمیت قائل هستند ، به طوری که نقش مکان را در فهم و تحلیل جستار مذکورمهم ارزیابی می کنند و از آن منظر به تحلیل تفاوت های فضایی می پردازند.منظر مکان ، ترکیبی از عناصری نظیر قومیت ، طبقه یا پایگاه اجتماعی - اقتصادی و موقعیت جغرافیایی است که نتیجه انتخابات را تحت تاثیر قرار می دهند . جغرافی دانان به تجربه در یافته اند که مذهب و تجربیات مادی و اجتماعی ، آراء رای دهندگان را متاثر می کنند . بنابرین ، پرداختن صرف به یک عامل و زمینه نمی تواند ما را در بررسی نتیجه انتخابات و تنوع فضایی الگوی انتخابات یاری کند . آن ها به دنبال ارزیابی این موضوع هستند که چگونه مجموع علل می توانند ، با هم ، ولی به شیوه ی متفاوت در مکان های مختلفی که پیشینه تاریخی  و فرهنگی ناهمگون دارند در تحلیل الگوی گزینش سیاسی و در ترکیب نمایندگان محلی ، ناحیه ای و ملی اثرگذار باشند . با وجود این ، پس از جنگ دوم جهانی  به ویژه از دهه ی 1960 به بعد جغرافی دانان با باور به اینکه جغرافیای انتخابات زیر مجموعه دانش جغرافیای سیاسی است ، فعال ترین افراد این قلمرو هستند که در این میان ، جغرافی دانان فرانسه ، انگلستان و ایالات متحده پویا و پیشگام بوده اند.

اینک تعدادی از تعاریف موجود درباره ی جستار جغرافیای انتخابات را  به محضر شما  می رسانم:

- هرماین :جغرافیای انتخابات موضوعی فراتر از نقشه و داده است . این رشته به تحلیل اقتصادی - سیاسی روندهای رای گیری می پردازد.(hermine,2011)

- دانشنامه ویکی پدیا جغرافیای انتخابات را مطالعه تمایزات جغرافیایی معطوف به روند های سیاسی ناحیه میداند. (wikipedia,2011)

- کتاب جغرافیا ، قلمرو و مفاهیم انتشارات دانشگاه کلرادو (چاپ دهم) : جغرافیای انتخابات مطالعه ابعاد جغرافیایی انتخابات است  که محدوده مطالعاتی آن شامل سازمان یابی پیکارهای انتخاباتی ، مدیریت انتخابات و نتایج انتخابات است.

- به نظر دکتر کاویانی راد ، محقق و صاحب نظر ایرانی  جغرافیای سیاسی ، تعریف علمی جغرافیای انتخابات در چارچوب مفهومی - ترکیبی ، تبیین پذیر است . این گرایش به عنوان زیر مجموعه دانش جغرافیای سیاسی << به مطالعه الگوی توزیع فضایی قدرت در قالب روابط متقابل جغرافیا ، انتخابات و قدرت می پردازد.>>

- جانستون :جغرافیای  انتخابات ، مطالعه ابعاد جغرافیایی سازمان دهی ، مدیریت و نتایج انتخابات است .

(JOHNSTON,1989:42)

مطالب بالا برگرفته شده بود از کتاب :

جغرافیای انتخابات ، نگارنده : دکتر مراد کاویانی راد ، انتشارات دانشگاه خوارزمی تهران



  • سبزک
  • ای‌جکس