جنبش‌های فرهنگی کرد در سوریه

این مسأله ابتدا در میان گروه‌ها اهمیت چندانی نداشت اما در سال 1930 کردها در این زمینه احساس مسئولیت کرده و فهمیدند که غنای فرهنگی یکی از راه‌های مبارزه است، اینان احساس کردند که مسئولیت بزرگی را به عهده دارند. آن هم برانگیختن احساسات وطن‌دوستی بود که این مهم تنها با پاسداری از زبان، فرهنگ، علم و ادبیات میسر بود. کسانی که بیش از همه در این زمینه تلاش کردند برادران بدرخان بودند. میر جلادت بدرخان در سال 1932 در دمشق همراه با برادرش کامران بدرخان مجله ی هاوار را به دو زبان کردی و فرانسوی منتشر نمود. اولین شماره ی آن در 1932 منتشر شد و تا سال1935 دوام یافت. در سال1941 مجددا انتشار خود را از سر گرفته و تا سال 1943 در کل نزدیک به 57 شماره از آن منتشر شد. همراه با مجله ی هاوار ضمیمه ای نیز با عنوان "روناهی" منتشر می‌شد. یکی از برجسته ترین کارهایی که نویسندگان این مجله انجام میدادند نوشتن آن با الفبای لاتین و نیز استفاده از حروف ابجد بود. یکی دیگر از اقدامات اینان پالایش لهجه ی کرمانجی و نوشتن چندین کتاب در‌این‌باره بود. در خلال سال‌های 1947-1949 کامران‌‌‌بدرخان قرآن کریم را همراه با 700 حدیث نبوی و پند پیشینیان به زبان کردی ترجمه نمود.

                               

 وی همچنین انجیل یوقا، انجیل یوحنا، امثال‌و‌حکم فرانسوی و آلمانی را نیز به زبان کردی برگرداند؛خود او نیز از سال 1953 کتب"ک و شاه کردستان، عقاب کردستان و دستور‌زبان کردی" را تألیف نمود. کتاب اخیر وی در مدرسه‌ی میهنی کردهای مقیم پاریس تدریس می‌شد. در روره ی قیمومیت کاربدستان حکومت فرانسه از فعالیت روشنفکران کرد در سوریه و لبنان حمایت می‌کردند. در مجله‌ی "هاوار" بسیاری از نویسندگان و ادبای کرد همراه با هنرمندانی همچون مصطفی احمد بوتی، قدرخان، عثمان صبری و ملا احمد حیدرانی که از همه مشهورتر بود فعالیت می کردند.شاعر میهن‌پرست کرد ماموستا شیخ‌موسی‌حسین مشهور به "جگر‌خوین" نیز مطالبی را در این مجله چاپ و منتشر می‌کرد. پس از استقلال سوریه(1946) زبان کردی ممنوع و هویت کردی انکار شد به گونه ای که از آن زمان تا‌کنون کردها در سوریه به سبب فعالیت‌های فرهنگی یا سیاسی بازداشت می‌شوندو فعالیت هایی از قبیل نوشتن و انتشار مطالب به زبان کردی و حتی خواندن اطلاعاتی در مورد فرهنگ و تاریخ کرد جرم است و به بازداشت منتهی می‌گردد.

 

مطالب بالا برگرفته شده بود از کتاب:

ژئوپلیتیک کردستان عراق، نگارنده(گان): دکتر حمیدرضا محمدی و حسین خالدی، انتشارات میرباقری

 

/ 1 نظر / 23 بازدید
محمدتاپاک

با سلام مطالعه شد.